آیت‌الله اراکی:

رسانه به دنبال حاکمیت الله در جامعه باشد.

دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی ادعای غرب مبنی بر وجود رسانه‌های آزاد در آن جوامع را از اساس دروغ دانست و گفت: تمام رسانه‌ها موافق یا مخالف دولت‌ها فعالیت می‌کنند؛ کشورهای غربی به دنبال از بین بردن حاکمیت خدای متعال هستند؛ تمام دعوای ما با غرب نیز به دلیل همین رویکرد است؛ رسانه‌ها باید با ایمان به حاکمیت الله به دنبال تثبیت آن در جامعه باشند و در این مسیر از چیزی نترسند.

 

به گزارش روابط عمومی اداره کل پژوهش‌های اسلامی صداوسیما، آیت‌الله محسن اراکی نماینده مجلس خبرگان رهبری با دبیر و اعضای کمیته‌های برگزاری همایش علمی پژوهشی اخلاق و رسانه دیدار و گفت‌وگو کرد.

 

در این دیدار آیت‌الله اراکی برگزاری همایش اخلاق و رسانه را کاری بسیار مفید و اساسی توصیف کرد و گفت: این کار ناشی از بینش خوب کارمندان، مدیران و عناصر رسانه‌ای صدا و سیما و رسانه ملی است؛ چون این کار شما با خلوص نیت برای خداوند انجام می‌شود به طور قطع به نتیجه منجر خواهد شد.

 

تعاریف اخلاق و رسانه مشخص شود

نماینده مجلس خبرگان رهبری با اشاره به پیچیدگی‌های اخلاق و رسانه تأکید کرد: در حوزه اخلاق و رسانه اصرار دارم که همیشه تعریف مشخص باشد؛ یکی از اساسی‌ترین تفاوت‌های اندیشه‌های اسلامی وغربی در معانی الفاظ است، این تعریف‌ها بنیاد دارد و افتراضی نیست؛ چون می‌خواهیم تعامل کنیم و برای هر موضوعی دستوری را مشخص کنیم، بنابراین تعاریف ما از موضوعات جهانی باید منطبق با واقعیت باشد.

 

دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی اظهار داشت: اخلاق و رسانه هر یک در قرآن و اندیشه اسلامی تعریفی مشخص دارند؛ رسانه یک مقوله اجتماعی است، بنابراین از مباحث فقه کلان است؛ ما بر اساس منابع دینی به طور قطع معتقد هستیم که دو مجموعه تکالیف، دستورها و هدایت‌ها در قرآن کریم برای دو نوع مکلف نازل شده است؛ یعنی هر شخصیت به دو گونه در یک جامعه عمل می‌کند.

 

آیت‌الله اراکی ادامه داد: گاهی شخصیت فردی است و گاهی فرد شخصیت جامعه را عوض می‌کند؛ از منظر فردی اگر در کنار یک فرد افراد دیگری باشند یا نباشد، او می‌خورد، می‌خوابد، می‌رود، می‌پوشد و مانند این‌ها، این‌ها رفتارهای فردی است که برای آن‌ها ممکن است در شرع دستوراتی وجود داشته باشد، اما با حضور همین فرد در جامعه، گاهی فرد در شرایط اجتماعی ذوب و تابع می‌شود، اینجا یک شخص جدید اجتماعی بوجود می‌آید.

 

شکل‌گیری فرهنگ و رسانه منوط به شکل‌گیری جامعه است

وی افزود: قوام جامعه به حاکم آن است؛ کار حاکم جمع الابرار یا توحید الابرار است؛ وقتی جامعه شکل گرفت، رفتارهایی مانند حکومت به وجود می‌آید که بدون اجتماع تحقق‌پذیر نیست؛ ازاین‌رو فقه حکومتی متفاوت از فقه رفتار فردی است.

 

نماینده مجلس خبرگان رهبری با توجه به اینکه در صورتی فرهنگ به وجود می‌آید که فرد در قالب جامعه قرار بگیرد گفت: فرهنگ نیز از مقوله‌های اجتماعی است، جز اینکه جامعه شکل بگیرد فرهنگ به وجود نمی‌آید؛ رسانه یا زبان نیز از این مقوله است؛ تا وقتی جامعه شکل نگیرد زبان معنی ندارد.

 

دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی ابراز داشت: رسانه با فرض وجود جامعه‌ای دارای حاکمیت واحد تحقق پیدا می‌کند؛ اگر نتوانید حاکمیتی را بر جامعه فرض کنید، در نتیجه جامعه‌ای ندارید و رسانه‌ای نیز نخواهید داشت؛ رسانه زبان حاکمیت است؛ بخواهید یا نخواهید، بپذیرید یا نپذیرید رسانه زبان اجتماع، داخل یا خارج از یک دولت است؛ رسانه دارای تعریف است و جدا کردن آن از حاکمیت اشتباه است.

 

ادعای رسانه آزاد غرب از اساس دروغ است

آیت‌الله اراکی ادعای غرب مبنی بر وجود رسانه آزاد بدون توجه به حاکمیت را اشتباه دانست و ادامه داد: رسانه در مجموعه حاکمیت فعالیت می‌کند، هرچند معارض با دولت محل فعالیت خود باشد؛ رسانه موافق یا مخالف یک حاکمیت صحبت می‌کند؛ ادعای غرب مبنی بر اینکه رسانه‌های آن‌ها آزاد هستند و دولت آن‌ها هیچ تأثیری در فعالیت آن‌ها ندارد، ادعایی دروغ را مطرح می‌کنند؛ رسانه آزاد از اساس حرفی غلط است؛ هر رسانه‌ای بیان کننده یک روش حاکمیتی و از مقوله‌های اجتماعی زبان حاکمیتی است.

 

وی مطالب ارائه شده را حاصل مطالعات خود در نظریات دانشمندان علم رسانه دانست و گفت: وظیفه ما این است که در رسانه خود حاکمیت خداوند متعال را تعریف کنیم؛ حاکمیت خداوند یکی از مسائل گم شده عصر حاضر است که نه تنها در فرهنگ عمومی بلکه در فقه هم گم شده است؛ اینکه خدا چه می‌کند و او را چطور بشناسیم، تفاوت اصلی ما با غرب است.

 

حاکمیت خداوند دعوای اصلی ما و غرب است

نماینده مجلس خبرگان رهبری با بیان اینکه استکبار سعی می‌کند تا خدا را بازنشسته و بیکاره کند و خود به جای او بنشیند اظهار داشت: تفکر غرب سعی دارد که خدا را در اقتصاد، سیاست، فرهنگ و مانند آن از جایگاه خود عزل کند و تنها احترامی صوری برای او قائل شود و خود نقش خداوندی را برای مردم بازی کند.

 

دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی ادامه داد: یکی از بزرگترین مفاهیم قرآن کریم که اساس کار، دعا و نماز ما است پذیرش حاکمیت خداوند است؛ با خواندن نماز از الله اکبر تا سلام آخر تمرین پذیرفتن حاکمیت خداوند است. باید از تمدن غرب پرسید که کسی که کارش تمام شده است چرا رسول بفرستد؟ بزرگترین ضربه تمدن غرب، کنار گذاشتن حاکم اصلی جهان بود؛ جنگ ما با آمریکا نیز از این مسأله و دیدگاه ناشی می‌شود که حاکم و فرمانروا کیست.

 

رییس کمیسیون اقتصادی مجلس خبرگان رهبری تصریح کرد: درباره FATF نیز گفته‌ام که شما به حاکمیت چه کسی اعتقاد دارید؟ اعتقاد به حاکمیت خدا، الزاماتی دارد و با داشتن چنین اعتقادی نباید بترسیم؛ نتیجه قهری و منطقی اعتقاد به فرمانروایی خدا دلگرمی به او است؛ شما باید بدانید که رسانه‌ای در جهت تحقق فرمانروایی الله بر جامعه هستید و در این مسیر نخست باید این فرمانروایی را جا بیاندازید؛ ‌همه قرآن ما از اول تا آخر تمرین و تعلیم این فریضه است.

 

هدف شما حاکمیت الله در جامعه باشد و بدانید او پشتیبان شما است

وی با تبیین حکومت معصومان و ولی فقیه در جامعه، سپردن حکومت به غیر از چنین افرادی را شرک به خداوند توصیف کرد و گفت: شما به این مسأله ایمان داشته باشید که بخشش، کیفر، امر و خلق به دست خدای متعال است، سپس با فعالیت کردن در این زمینه به نتایج عالی خواهید رسید.

 

نماینده مجلس خبرگان رهبری در تعریف اخلاق ابراز داشت: همانطور که بشر دارای پیکر بیرونی با شکل و قواره‌ای خاص است، روح او هم شکل و قواره‌ای دارد که خود بشر آن را می‌سازد؛ شکل و قواره بیرونی به او داده می‌شود اما شکل و قواره داخلی را خودش می‌سازد؛ ساختن این قواره درونی، دارای الگو است یعنی هر نوعی ساخته شود مطلوب نیست؛ این هم از متفرعات حاکمیت خدا است.

 

دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی توضیح داد: خدایی که حاکم است، این جهان را اکمل آفریده است؛ هر چیزی پیش پرداخته‌هایی می‌خواهد، برای عدل قالبی وجود دارد، عدل مقوله‌ای پیش انسانی است؛ خوبی و بدی نیز مقوله قبل انسانی است، اخلاق متعالی هم چنین است؛ انسان نیست که اخلاق را متعالی می‌کند، این مقوله پیش از انسان و متعلق به خداوند است؛ وقتی اخلاق به دست اوست دیگران متفرع بر آن می‌شوند.

 

الگوی اخلاقی برای جامعه تعریف شود

آیت‌الله اراکی ادامه داد: انسان مانند خمیری است که باید خود را در قالب اخلاق جای دهد، این قالب را باید از قرآن و سنت کشف کرد، اگر ما اینطور وارد اخلاق و رسانه شویم، مسائل مشخص و دقیق خواهد بود، ما به دنبال تعریف گنگ از رسانه و اخلاق نیستیم، باید این پایه‌ها ریخته شود و بعد کار را شروع کنیم.

 

وی تصریح کرد: اشکال مباحث این است که با اینکه زیرساخت‌ها و پایه‌های آن‌ها کامل شکل نگرفته است درباره آن‌ها بحث می‌کنیم؛ امیدوارم که در این کار بزرگ و بجایی که انجام می‌دهید، کار را روشمند کنید و یک قدم به هدف نزدیکتر شوید.

 

در ابتدای این دیدار دکتر محمد‌حسین ظریفیان دبیر همایش علمی پژوهشی اخلاق و رسانه با ارائه آماری از فعالیت‌های پژوهشی مرکز پژوهش‌های اسلامی رسانه و کاربرد نتایج آن‌ها در شبکه‌های سراسری و استانی اظهار داشت: اکنون این مجموعه در حوزه دین و رسانه دارای مرجعیت است و شبکه‌های رادیویی و تلویزیونی از سراسر کشور به این مرکز مراجعه و محتوای مورد نیاز خود را طلب می‌کنند.

 

دکتر ظریفیان ادامه داد: اداره کل پژوهش‌های اسلامی رسانه انبوهی از محتوا در سطوح میدانی حوزه رسانه، یعنی متن برنامه پوینده و برنامه‌ساز، پژوهش برنامه‌ای برای تهیه کننده و نویسنده تا سطوح بالاتر در دین و رسانه، و اخلاق و رسانه با نگاه مبتنی بر موسیقی و رسانه، روابط زن و مرد و رسانه و مانند این‌ها که مورد ابتلا هست را ارائه کرده است و در فکر ورود به عرصه‌هایی مورد نیاز جامعه است که هنوز ورود نکرده است.

 

وی از ارائه تک نگاهشت ها و گزارش‌های راهبردی به مدیران عالی سازمان صدا و سیما خبر داد و تصریح کرد: در این گزارش‌ها، راهبردهایی منتقل و منعکس می‌شود که با نگاه علمی و راهبردی خود بسیار تأثیر گذار بوده است.

 

اخلاق و رسانه زمینه‌ای مغفول بوده است

دبیر همایش علمی پژوهشی اخلاق و رسانه در معرفی این همایش گفت: دنیای غرب در حوزه اخلاق و رسانه و دین و رسانه با مبانی خودش کار کرده است، ما نیز در این همایش در دو قلمرو رسانه اخلاقی و اخلاق رسانه‌ای به دنبال تولید و توسعه دانش نظری و رهیافت های کاربردی در این قلمرو برای تدوین شاخص های اخلاقی در حرفه های متنوع رسانه هستیم.

 

دکتر ظریفیان در پایان افزود: به دبیرخانه همایش اخلاق و رسانه که بیست و یکم و بیست و دوم آذرماه برگزار خواهد شد، تاکنون بیش از 300 چکیده مقاله ارسال شده است و بیش از چهل نهاد عالی حوزوی و دانشگاهی و رسانه ای با این همایش همکاری می‌کنند که به این وسیله موجی از گفتمان اخلاق اسلامی و رسانه در مجامع علمی رسانه ای کشور در حال شکل گیری است.