در اداره کل پژوهش‌های اسلامی رسانه برگزار شد:

نشست «اخلاق و اجتماعی شدن دین در فرآیندهای رسانه‌ای»

 
به گزارش روابط عمومی اداره کل پژوهش‌های اسلامی صداوسیما، در ادامه سلسله نشست‌ها و همایش‌های علمی پژوهشی اخلاق و رسانه، نشست «اخلاق و اجتماعی شدن دین در فرآیندهای رسانه‌ای»، 15 مردادماه با سخنرانی دکتر ابراهیم فیاض، عضو هیئت‌علمی دانشگاه تهران و با حضور شماری از پژوهشگران و متخصصان دین و رسانه در تالار اندیشه اداره کل پژوهش‌های اسلامی قم برگزار شد.

دکتر فیاض در ابتدای این جلسه بابیان اینکه دنیای امروز دنیای معناست یکی از اساسی‌ترین مباحث در این موضوع را نشناختن تفاوت مشکل و مسئله دانست و اظهار داشت: مشکل همیشه و در همه‌جا وجود دارد؛ ولی مسئله، موضوع ذهنی است که در اذهان انسان‌ها می‌گذرد؛ اما مشکل و موانعی در سرکار ایجاد می‌کند و مانع پیشرفت می‌شود.
وی افزود: جامعه‌ای که «مسئله»ی بیشتر داشته باشد، رشد آن بیشتر است به همین دلیل باید مشکلات را به «مسئله» تبدیل کنیم تا به رشد برسیم، زیرا بدون ایجاد «مسئله» رشد به دست نخواهد آمد، اگر با مشکلات بسازیم و آن را به «مسئله» تبدیل نکنیم، مشکلات روبه فزونی خواهد رفت و جامعه را دچار خلل می‌کند.
عضو هیئت‌علمی دانشگاه تهران، تصریح کرد: سؤال نکردن، خود گمراهی ایجاد می‌کند، بنابراین باید کاری کنیم که پرسیدن و ایجاد سؤال در ذهن‌ها بیشتر شود؛ در این روند، مشکلات هم تبدیل به «مسئله» ذهنی می‌شود و موانع را کاهش خواهد داد و از این طریق می‌توانیم با جهان پیرامون خود ارتباط بگیریم.
وی ادامه داد: امروز مهم‌ترین چیزی که مقتضیات را مشخص می‌کند، تکنولوژی است و ما آن را به‌خوبی نمی‌شناسیم به همین دلیل به‌جای شناخت آن در مقابلش جیغ می‌زنیم، باید تکنولوژی شناسی داشته باشیم. در کشور آلمان به این مبحث بیشتر توجه کرده‌اند و تکنولوژی را  وسط قرار داده و درباره آن بحث می‌کنند، همان کاری که در حوزه علمیه انجام می‌شود؛ ازاین‌رو است که بنده، آلمان را حوزه علمیه غرب می‌دانم.
عضو هیئت‌علمی دانشگاه تهران گفت: امروزه باید آثار بسیاری از مفاخر گذشته را مطالعه کرد تا به نتیجه مطلوب رسید، یکی از مشکلات و موانع پیشرفت امروز دوری از آثار و مطالعه مفاخر گذشته است، اگر مطالعه نکنیم دچار مشکل خواهیم شد.
وی تصریح کرد: دنیای امروز را تکنولوژی متحول می‌کند و یکی از ابزار این تکنولوژی رسانه است که باید به‌خوبی و درستی آن را شناخت و درباره آن تصمیم گرفت. با یک دستگاه تلفن همراه می‌توان تمام جهان را رصد کرد؛ در جهان امروز هیچ مرز زمانی، فکری و دینی وجود ندارد تا چند سال آینده برخی ساختارها تغییر خواهد کرد.
دکتر فیاض افزود: اگر در درون نظام دچار برخی مباحث فکری شویم، در آینده مشکلات زیادی به ما روی خواهد آورد و پیشرفت کشور با موانع جدی روبه‌رو خواهد شد؛ ازاین‌رو باید برخی تفکرات غلط را اصلاح کرد تا این موانع موجب پیشرفت و رشد نشود.
وی ادامه داد: فطرت، اصل قوه محرکه و دنیای امروز عالم معناست نه مفهوم و معنا هم‌مرزی ندارد، باید معنا را تبدیل به مفهوم کنیم. زیرا همه دنیا فطرت دارند و به‌سوی خدا هستند؛ بنابراین باید انسان و مردم را اصل کار دانست، معیار در فطرت، مردم هستند. با این ساختار مقوله حیات ایجاد می‌شود.
عضو هیئت‌علمی دانشگاه تهران گفت: امروز فرهنگ بدون پویایی مرده است، و حوزه علمیه باید با فرهنگ جهان ارتباط برقرار کند تا نمیرد، زیرا اگر با فرهنگ جهان حرکت نکنیم و هماهنگ نباشیم، مرده‌ایم.
وی افزود: ارتباطات به هر میزانی که افزایش یابد، فرهنگ پویاتر می‌شود، دنیای ارتباطات، مکانیزم پویایی فرهنگ است، باید وارد ارتباطات شد و آن را فهمید که اساس آن بحث زبان است، ارتباطات مکانیزم آن رسانه و تکنولوژی است که واسطه ما با جهان می‌شود، رسانه، نوع تفسیرمان را از جهان تعریف می‌کند.
دکتر فیاض بابیان اینکه بحث دیجیتال بسیار مهم است و این تکنولوژی مکانیزم ارتباطات به شمار می‌آید، خاطرنشان کرد: مبانی ارتباطات اسلامی، حکمت ارتباط اسلام است، باید بحث زیباشناسی و زیباشناختی را در رسانه جدی بگیریم تا دچار مشکل نشویم.
وی در بخش دیگری از سخنان خود گفت: اساس تحرک، زیباشناسی است، مبنای اسلام زیبایی است، به همین دلیل قرآن به آن توجه خاصی دارد، همه انبیاء، ائمه اطهار و اولیاء الهی زیبا آفریده‌شده‌اند، مبنای اسلام، روح تنها نیست، جسم را هم شامل می‌شود، مکانیزم تجلی ما روح و جسم است.
عضو هیئت‌علمی دانشگاه تهران تأکید کرد: بر مبنای هنر اسلامی و اخلاقی، دین پدیدار جهان است و دین، جهان‌بینی ایجاد می‌کند، جهان پدیدار یعنی جهان زنده، "جهان‌بینی"، یعنی جهان مرده است، درحالی‌که جهان بیرون از ما جهان مرده نیست.

وی افزود: قرآن و نهج‌البلاغه جهان‌بینی خوبی را برای ما ایجاد می‌کند، اگر این دو کتاب در غرب وجود داشت، هرگز دچار انحراف نمی‌شدند.

دکتر فیاض در پایان سخنان خود به موضوع نشست اشاره کرد و در جمع‌بندی کلی گفت: امروز رسانه باید برای رهایی از انحرافات، اقتصادی شود، اگر رسانه و ارتباطاتِ اقتصادی ایجاد کنیم، حتماً جامعه به‌صورت مبنایی اخلاقی می‌شود.